Feeds:
نوشته
دیدگاه

Posts Tagged ‘رویکرد حذفی’

توضیح.

پیرو اعلام وزات علوم مبنی بر صفر شدن ظرفیت پذیرش دانشجو در دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف هر کدام از اعضای کافه‌اقتصاد نوشته‌ی کوتاهی در ارتباط با این دانشکده نوشته‌اند. پستهای قبلی به نوشته‌های محمدرضا و فرید اختصاص داشت. امروز نوشته مرتضی را با هم می‌خوانیم.

————————————————————————————————————————————————————————————-

فکر می‌کنم تردیدی نباشد که بخشی از دانش‌آموزان هنگام انتخاب رشته نمی‌دانند رشته مورد علاقه آن‌ها چیست و صرفاً برمبنای آنچه معمول است انتخاب رشته می‌کنند. همه می‌دانند که صد نفر اول کنکور به احتمال بالایی وارد رشته مهندسی برق خواهند شد اما آیا همگی به این رشته علاقه دارند؟ قسمتی از همین دانشجویان با وجود اینکه در طول تحصیل نمرات بالایی به دست خواهند آورد اما گمشده خود را نمی‌یابند و در جست‌وجوی جایگزین یا مکملی برای آن خواهند گشت. اینجاست که پای دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف به میان می‌آید. مبانی اقتصاد و تحلیل دینامیک‌های سیستم دو درسی هستند که توسط این دانشکده برای عموم دانشجویان کارشناسی ارائه می‌شود. بدیهی است تمام افرادی که در این دو درس ثبت نام می‌کنند به دنبال تغییر رشته نیستند. برخی صرفاً به دنبال گذراندن چند واحد هستند و برخی دیگر تنها مایل‌اند تا آشنایی ابتدایی با موضوع پیدا کنند. اما هستند افرادی که برای یافتن رشته‌ای که در آن تاثیرگذار باشند سر کلاس می‌نشیند.

در طول 9 سال گذشته و برمبانی آمار موجود در آموزش شریف [1] مجموعاً 1301 نفر در دروس مبانی اقتصاد دکتر نیلی و تحلیل دینامیک‌های سیستم دکتر مشایخی ثبت نام کرده‌اند: 985 نفر در مبانی اقتصاد، 417 نفر در تحلیل دینامیک‌های سیستم و 101 نفر هم در هر دو درس حضور داشته‌اند. حدود 70 درصد از دانشجویان هر دو درس متعلق به چهار دانشکده برق، مکانیک، عمران و ریاضی هستند. جالب اینکه دانشکده برق شریف که محل تجمع بهترین استعدادهای کشور است بالاترین سهم را در هر دو درس داشته و به تنهایی 37 درصد از مبانی اقتصاد و 46 درصد از تحلیل دینامیک‌های سیستم را تشکیل می‌دهد. عده‌ای از همین دانشجویان با استفاده از سهمیه استعدادهای برتر و عده‌ای دیگر نیز از طریق کنکور وارد دانشکده مدیریت و اقتصاد شده‌اند. بخشی از آن‌ها را از نزدیک می‌شناسم. افرادی که اکنون در بهترین دانشگاه‌های دنیا مشغول به تحصیل هستند و امیدوارم روزی برسد که نسل بعدی مدیران و اقتصاددانان ایرانی را تربیت کنند. چند روز گذشته که مواردی در مورد احتمال صفر شدن ظرفیت دانشکده‌ای که در آن تحصیل کردم به گوش می‌رسید افسوس می‌خوردم که اگر دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف نبود، آن‌ها الان کجا بودند و در روزگاری که ضعف مدیریت و اقتصاد بیش از پیش خود را در آمار مرکز آمار ایران نشان می‌دهد به چه کسانی قرار بود امیدوار باشم که روزی مرحمی برای مشکلات کشور شوند؟

[1] پس از کسر ثبت‌نامی‌های دانشکده مدیریت و اقتصاد.

Read Full Post »

توضیح.

پیرو اعلام وزات علوم مبنی بر صفر شدن ظرفیت پذیرش دانشجو در دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف هر کدام از اعضای کافه‌اقتصاد نوشته‌ی کوتاهی در ارتباط با این دانشکده نوشته‌اند. پست قبلی به نوشته محمدرضا اختصاص داشت. امروز نوشته فرید را با هم می‌خوانیم.

—————————————————-

در این نوشته کوتاه، من به تنها یک نکته از میان نکاتی که می‌توان در این باره گفت اشاره می‌کنم. در رسانه‌ها در ستایش یا نکوهش دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف جوری صحبت می‌شود که انگار این دانشکده خیلی متفاوت از بقیه دانشکده‌های دانشگاه شریف است. مدعای من این است که این دانشکده اتفاقا از بسیاری لحاظ شبیه به دانشکده‌های دیگر شریف و احیانا دانشکده‌های دیگر دانشگاه‌های تهران است.

این دانشکده مثل عموم دانشکده‌های دیگر کارکرد اصلیش تحقیق و بویژه آموزش علمی است: مثل خیلی دانشکده‌های دیگر در شریف امتحان‌های جدی گرفته می‌شود و دانشجو نیاز دارد که حسابی درس بخواند. علاوه بر این، معیار پذیرش دانشجو در این دانشکده فرقی با معیار پذیرش در بقیه دانشکده‌ها ندارد. همچنین به زعم برخی در جذب نخبه‌ها و به زعم برخی در فرار دادن نخبه‌ها این دانشکده هیچ تفاوتی با مثلا دانشکده مهندسی مکانیک شریف ندارد.

مسأله دیگر این که اساتید هر دانشکده‌ای، چه دانشکده ادبیات تهران چه مکانیک امیرکبیر، یک مشت سیب‌زمینی نیستند که هیچ نظری در سیاست یا اجتماع نداشته باشند بلکه بخشی از قشر فرهیخته جامعه هستند و انواعی از نظرات و گرایشات فکری دارند و البته همان‌طور که اساتید دانشکده ادبیات تهران متخصص زبان فارسی هستند اساتید یک دانشکده اقتصاد متخصص در زمینه کارکرد بازارها هستند. اساتید و فارغ‌التحصیلان یک دانشکده اقتصاد کارشان این است که درباره عملکرد بنگاه‌‌های تولیدی و رفاه خانواد‌ه‌ها و یا درباره کارکردهای بازارهای آزاد و نقش دولت در اقتصاد نظر بدهند همانطور که کار یک پزشک این است که درباره کارکرد بدن و تشخیص بیماری‌ها نظر بدهد. همچنین، همانطور که علوم مهندسی و علوم پزشکی عمدتا توسط دانشمندان غربی توسعه پیدا کرده‌اند علوم اقتصادی نیز عمدتا توسط دانشمندان غربی توسعه پیدا کرده و اصولا همه دانشکده‌های کشور اعم از علوم مهندسی و پزشکی و مدیریتی و اقتصادی دارند از علوم غربی بهره می‌برند. اینکه برای مثال بگویند چون افراد این دانشکده علم غربی می‌خوانند باید تعطیلش کرد نوعی عوام‌فریبی است و با همین منطق باید تقریبا همه دانشکده‌های دانشگاه‌های شهر تهران را تعطیل کرد.

در کارکرد اصلی، در پذیرش دانشجو، در جذب یا فرار نخبه‌ها، در پرداختن به زمینه شغلی، در تحصیل علوم غربی و در بسیاری موارد دیگر هیچ فرقی بین دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف با سایر دانشکده‌های شریف یا مثلا دانشگاههای دیگر تهران وجود ندارد. این امر دلالت بر این دارد که برخورد بدتر با این دانشکده در مقایسه با دانشکده‌های دیگر چیزی جز تبعیض نیست و البته که یک شوخی تلخی است که کسی چنین تبعیضی را بخواهد پشت دلایل بی‌پایه و بی‌منطق پنهان کند.

Read Full Post »

توضیح.

اخیرا وزات علوم اعلامی داشته است مبنی بر صفر شدن ظرفیت پذیرش دانشجو در دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف. جهت تعقیب آخرین اخبار در این زمینه به این وب‌سایت مراجعه کنید. همچنین اگر مایل به امضا در اعتراض به این تصمیم هستید اینجا را امضا کنید.  پیرو مسایل پیش‌آمده هر کدام از اعضای کافه‌اقتصاد نوشته‌ی کوتاهی در ارتباط با این دانشکده نوشته‌اند. در هفته پیش رو، هر روز نوشته‌ی یکی از اعضا در این‌باره منتشر می‌شود. امروز نوشته محمدرضا را با هم می‌خوانیم.

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

سخت است در مورد مسئله ی که ذاتاً سیاسی است، غیر سیاسی و فارغ از حب و بغض نوشت. این گونه بنا شده که دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف امسال پذیرش دانشجو نداشته باشد. این امر تلویحاً و در صورتی که برای یکی دو سال ادامه پیدا کند، معنایی ندارد جز بستن درِ دانشکده. سعی می کنم دلایل مخالفت خودم با این مسئله را بدون وارد شدن به مسائل سیاسی و همچنین بدون در نظرگرفتن اینکه خودم فارغ التحصیل آن دانشکده هستم، بنویسم.

استدلال کلی که برای این مسئله بیان شده است، وجود نقاط ضعف اساسی در این دانشکده است، مانند: کمبود هیئت علمی، کیفیت و کمیت پایین مقالات چاپ شده بین المللی توسط اعضای دانشکده و صرفاً میدان دادن به همفکران برای ورود به دانشکده. [1]

بر آن نیستم که به این انتقادات جواب بدهم. پاسخ به آنها موضوع این نوشته نیست و من هم بهترین کسی نیستم که می توانم در این گونه موارد اظهار نظر کنم. در حالت حدّی، فرض می کنم که این موارد همگی در دانشکده ی مدیریت و اقتصاد شریف اتفاق می افتد. می خواهم صرفاً یک سوال مطرح کنم: مگر این تنها دانشکده ای است در ایران که درگیر این مسائل است؟ به صورت دقیق تر، تاریخ 15 سال ابتدای تاسیس بقیه ی دانشکده های مدیریت/اقتصاد ایران را ببینید. آیا به کارنامه ی بهتری برمی خورید؟ اصلاً، در مراکز علمی کشور ما که به علوم انسانی مشغولند (حوزوی و دانشگاهی)، کدام یک تحمل تفکر مخالف خود را دارند؟ کدام یک حاضرند به کسی که که او را از نظر علمی با صلاحیت می دانند، ولی دارای آرای متفاوت، فرصت بدهند تا در یک محیط علمی نظراتش را به صورت پیوسته بیان کند. اگر مسئله این گونه هست که بیان شد، پس باید سعی کنیم مشکل را در جای دیگری جستجو کنیم، و گرنه با مطرح کردن این انتقادات باید در تمام/اکثر مراکز علوم انسانی کشور را ببندیم[2].

بازهم فرض می کنم تمام انتقادات گفته شده وارد باشد. این دانشکده 10 تا 15 سال از منابع کشور مصرف کرده و فرصت هایی را برای ادامه برای کشور فراهم آورده است. نقاط قوتی دارد که من به دو تا از آنها اشاره خواهم کرد. اگر هدف به سامان کردن امور است، می توان و باید نقاط ضعف را حل کرد، نه که کلاً صورت مسئله را پاک کرد. همیشه خراب کردن آسان است، ولی ساختن، زمان بر و هزینه بر است، نیاز به آزمون و خطا دارد، عزم جدی می خواهد، صبر برای ادامه ی کار و مواردی از این قبیل. با خراب کردن، تمام هزینه ی های مادی و معنوی صورت گرفته باد هوا می شود.

حال تنها به دو مورد نقطه ی قوت دانشکده (به خصوص گروه اقتصاد که از آن اطلاعات بدون واسطه دارم) اشاره می کنم:

  • الف: دغدغه ی اقتصاد ایران در دانشکده و به خصوص در شخص دکتر نیلی به حد اعلا دیده می شود. اگر بناست تزی انجام شود، یا حتی پروژه ای درسی، مهم است که به اقتصاد ایران مربوط باشد و یا حتی الامکان از داده های ایران استفاده شود، تئوری های مطرح در مورد اقتصاد ایران تست شود یا اندازه گیری ها برای شاخص های اقتصاد ایران انجام شود.

ب: مسئله ی به مراتب مهم تر، در دانشکده سعی می شود که حرف هایی که در کلاس های درس و یا در پایان نامه ها زده می شود، در حد مقدور دقیق و علمی باشد؛ به چه معنا؟ به این معنا که روش مرسوم در جریان اصلی علم اقتصاد را دنبال کند. چرا این نکته مهم است؟ متاسفانه زدن حرفی که سر و ته نداشته باشد، آسان است و لذا زیاد از این نوع حرف ها می شنویم و البته هزار مَن از آن، یک قِران ارزش ندارد. حرفی که از روی منطق مشخصی زده می شود، و لو اینکه غلط باشد، یک مزیت دارد که می توان اشتباهش را به خوبی نشان داد یا حداقل نقطه ی افتراقش با حرف مخالف را به درستی درک کرد.

  • کمی مشخص تر حرف بزنم. اگر کسانی که در پی بستن این دانشکده هستند، واقعا نگران تئوری سازی برای اقتصاد اسلامی و موارد مشابه آن هستند (که البته قصدشان برایم واضح نیست)، باید به این واقعیت دقت داشته باشند که «رو بازی کردن» اعضای دانشکده در اظهار کردن نظراتشان در باره اقتصاد اسلامی و وجود، امکان یا امتناع آن،  این مزیت را دارد که می شود با آنها وارد بحث سازنده شد. این یک واقعیت بسیار ساده و البته بدیهی است که علم (به صورت کلی و اقتصاد اسلامی/علم بومی) در محیطی که همه با همه ی مطالب مورد بحث موافق باشند، رشد نمی کند. نعمت وجود یک منتقد خوب برای تفکر را نباید دست کم گرفت. ده ها و بلکه صدها مرکز علمی در ایران می تواند روی اقتصاد با رویکردهای متفاوت کار کنند و در یک کارزار علمی دستاوردهایشان را به یکدیگر ارائه کنند تا حرف ها شنیده شوند و حرف های درست تر خود را نشان دهند.
  • این نکته تفصیل بیشتری می طلبد، ولی آنچه که در دنیای غرب هم جاری است و مزیتش هم تخصص گرایی است، این است که رویکردهای مختلفِ (مثلاً) علم اقتصاد در دانشگاه های مختلف کار می کنند؛ مثلاً سخت بتوان یک دانشکده را یافت که هم در جریان اصلی علم اقتصاد به شدت یکه تاز باشد و هم در اقتصاد رفتاری. اگر یک دانشکده بر اقتصاد رفتاری تکیه می کند، سعی می کند منابعش را بیشتر روی همین موضوع متمرکز کند. از همین ایده می توان در ایران استفاده کرد. لزومی ندارد که همه ی رویکردهای رقیب در تک تک دانشکده های ایران وجود داشته باشند. می توان اینگونه بود که اقتصاد نئوکلاسیک را از جایی آموخت و اقتصاد اسلامی را در جایی دیگر. اگر محیط علمی سالم باشد، کم کم این افکار و ایده ها به ملاقات هم خواهند رفت تا رویکردهای بهتر از بین آنها به مرور زمان مشخص شود.
  • نکته ی دیگری که در این زمینه می خواهم اضافه کنم، این است که ساختن علم بومی (به هر معنایی) مستلزم یادگیری کلیات و روش شناسی علوم حاضر در دست بشر است. باید دستاوردهای کنونی بشر در عرصه ی علم فهمیده شود، کاستی های آن با توجه به ارزش ها و مسائل خاص ما مورد ارزیابی قرار گیرد، و سپس ساختن تئوری های رقیب آغاز شود. اگر فکر کنیم که مثلاً می توانیم با بستن در یک دانشکده که به اصطلاح علوم غربی و سکولار را ترویج می کند، از ترویج این نوع تفکرات در کشور جلوگیری کنیم، اشتباه است. آنچه که در دانشکده ی مدیریت و اقتصاد شریف تدریس می شود، با آنچه در بقیه ی دانشکده های مدیریت و اقتصاد کشور تدریس می شود، تفاوت عمده ای ندارد (شاید منابع کمی جدیدتر باشند). اگر این دلیل خوبی برای بستن یک دانشکده بود، شاید باید درِ کلّ دانشکده های علوم انسانی کشور را می بست.
  • و آخرین نکته، بستن دانشگاه و دانشکده از شأن مملکت ما به دور است. علم ارزش دارد، به این دلیل که بناست انسان ها را از جهل برهاند و به آنها سود برساند. این سودرسانی البته فرآیندی است طولانی، ولی نقطه ی شروعش دانشگاه است. کشور ما به اوج نمی رسد مگر اینکه عالم ما بتواند بدون دغدغه های جانبی تحقیق کند و نتایج تحقیق خود را حداقل به جامعه ی علمی عرضه کند. اگر از این حداقل ها مضایقه شود، سرنوشت خوبی در انتظار ما نخواهد بود.

 ——————————————-

[1] البته یک سری مسائل دیگر هم بیان شده که به نظرم نامربوط تر از آن هستند که من در این جا از آنها نام ببرم.

[2] ممکن است گفته شود که کار اشتباه از سوی هر کس انجام گیرد اشتباه است… البته که این جور است، ولو اینکه دانشکده ی مدیریت و اقتصاد شریف باشد و بحثی در این نیست. منتها مسئله چگونگی برخورد با اشتباه است. در برخورد/اصلاح اشتباه، باید در کشور وحدت رویه وجود داشته باشد. اگر سیاست وزارت علوم این است که هر دانشکده ی علوم انسانی باید فلان مقدار مقاله ی چاپ شده در سال داشته باشد، بسم الله. این معیار را اعلام کنید و همه را با این محک بسنجید. اگر معیارِ به کارگیری هیئت علمی در تمام دانشگاه ها صرفا رزومه ی علمی است، باید این معیار برای تمام دانشکده ها باشد. حرف من بسیار ساده است: یک بام و دو هوا اشتباه است؛ اگر هر معیاری برای نقد عملکرد یک دانشکده دارید، آن را به تمام دانشکده ها در کشور به صورت یکسان اعمال کنید و بعد متناظراً تصمیم بگیرید.

Read Full Post »

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: